• Iwona Klemczak

Książki o Meksyku

Aktualizacja: cze 22

Dla wszystkich zainteresowanych Meksykiem, lista książek, które mogą być pomocne na drodze do zrozumienia historii i kultury tego kraju. Lista jest subiektywna i na pewno będzie się powiększać! Na liście znajdują się reportaże oraz powieści i jeden przewodnik, którego jestem współautorką.


LITERATURA FAKTU

ZERO ZERO ZERO. JAK KOKAINA RZĄDZI ŚWIATEM, Roberto Saviano

Kolejność jest przypadkowa, jest to po prostu jedna z ostatnich książek, jaką czytałam, ale faktem jest, że nie mogłam się od niej oderwać. Autora pewnie część czytelników kojarzy z książki Gomorra. Podróż po imperium kamorry, na podstawie której powstał film o tym samym tytule.

Książka może nie jest tylko i wyłącznie o Meksyku, ale w rewelacyjny sposób wyjaśnia historię i okoliczności powstania narkotykowych karteli, polityczne zawiłości, społeczne uwarunkowania oraz opisuje cały łańcuch osób zaangażowanych w narkobiznes- od baronów narkotykowych, poprzez struktury państwa, instytucje, przemytników, dilerów aż po konsumentów. Autor łączy w sobie talent literacki i reporterską dociekliwość, która w jego przypadku staje się jego obsesją. Książka dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć współczesną sytuację nie tylko Meksyku, ale i na całym świecie.


URODZENI BIEGACZE, Christopher McDougall


Jedna z moich ulubionych książek w ogóle. Opowiada o fascynującej kulturze Indian Tarahumara, którzy biegają kilkadziesiąt kilometrów dziennie w sandałach i się nie męczą. Ba! Wygrywają ultramaratony prawie bez zadyszki, a przecież nie mają ani specjalnej diety, profesjonalnych treningów ani specjalistycznego obuwia. Mieszkają w jaskiniach i ceglanych domach w trudno dostępnym Kanionie Miedzianym. W tym niezwykłym reportażu historia "lekkostopych" jest jednak tylko pretekstem do bardziej ogólnych rozważań na temat sensu życia, istoty człowieka i różnicach kulturowych.


AMEKSYKA. WOJNA WZDŁUŻ GRANICY, Ed Vuliamy

Kolejna pozycja z cyklu reportaży na temat wojny narkotykowej na pograniczu meksykańsko-amerykańskim, która co roku pochłania tysiące ofiar. Brytyjski dziennikarz przybliża kulisy walki karteli, opisując sposoby funkcjonowania gangów, przemytu ludzi, związek pomiędzy narkobiznesem a ekonomią, jednocześnie próbując odpowiedzieć na pytanie, czy istnieje jakieś sensowne rozwiązanie tego krwawego, kilkudziesięcioletniego konfliktu i podając przykłady osób, które próbują walczyć z przemocą.

Ameksyka to wstrząsająca historia terroru rozgrywającego się na pograniczu amerykańsko-meksykańskim, w swoistym państwie, które należy zarówno do Stanów Zjednoczonych, jak i do Meksyku, a jednocześnie do żadnego z nich.


DZIECI SZÓSTEGO SŁOŃCA. W CO WIERZY MEKSYK, Ola Synowiec

Na taką lekturę czekałam od dawna. To nie jest typowa książka podróżnicza z serii "moje wrażenia po dwumiesięcznym pobycie w Meksyku", jakich na rynku nie brakuje. To rzetelny, przemyślany i wnikliwy reportaż podejmujący ważne i aktualne tematy związane z duchowością Meksykanów. W siedmiu rozdziałach Ola Synowiec odpowiada na wiele istotnych pytań, m.in.: dlaczego coraz więcej Meksykanów odchodzi od katolicyzmu? Jakie są konsekwencje turystyki narkotykowo-duchowej? Kim jest enigmatyczna postać Reginy i jak narodził się jej kult? Jakie są rzeczywiste korzenie słynnego Święta Zmarłych?

Autorka rozprawia się z wieloma mitami i stereotypami, część wniosków może wręcz szokować. Dla mnie jest to lektura obowiązkowa.

DREAMLAND. OPIATOWA EPIDEMIA W USA, Sam Quinones


Chociaż sam tytuł nie wiąże się bezpośrednio z Meksykiem, okazuje się, że opiatowa epidemia, jaka opanowała USA na początku tego wieku (czy wiecie, że niektórych miastach tabletki typu Oxicontin funkcjonowały jako waluta?!) została wykorzystana przez meksykańskich sprzedawców heroiny, którzy stworzyli zupełnie nowy system dystrybucji czarnej smoły, dostarczając ją jak pizzę pod same drzwi.

Sam Quinones w szczegółowy sposób wprowadza nas w dzieje powstania opiatowego imperium rodziny Sackler oraz opisuje historie osób z tym powiązanych: lekarzy robiących biznes na tabletkach przeciwbólowych, narkomanów, którzy zaczynali od opiatów a skończyli na taniej heroinie oraz meksykańskich dilerów pochodzących ze stanu Nayarit oraz tych, którzy z powodu osobistych tragicznych historii postanowili z opiatową katastrofą walczyć.

Książka nagrodzona Amerykańską Nagrodą Krytyków Literackich.


ŻYWI CZY MARTWI? PORWANIA LUDZI W MEKSYKU JAKO NARZĘDZIE TERRORU, Federico Mastrogiovanni


Póki ktoś jest zaginiony, pozostaje niewiadomą. Kiedy taki człowiek się odnajduje, możemy nadać jego sprawie określony bieg. Również w przypadku gdy zaginięcie przeradza się w pewność zgonu, wdraża się pewne postępowanie. Póki jednak zaginiony jest tylko zaginionym, nie można wobec niego zastosować żadnej z wyżej wspomnianych procedur. Jest niewiadomą, jest zaginionym. Nie ma tożsamości. Nie ma go. Nie jest ani martwy, ani żywy, jest zaginiony. Jorge Rafael Videla, dyktator argentyński

Obecnie w Meksyku ponad 60 tysięcy osób uznaje się za zaginione. Włoski dziennikarz Federico Mastrogiovanni nie tylko przedstawia osobiste historie niektórych z nich, ale również wysnuwa przerażający wniosek na temat politycznej strategii państwa: wymuszone zaginięcia to narzędzie terroru stosowane przez rząd oraz kartele narkotykowe i wielkie koncerny dla uzyskania swoich celów, m.in. kontrolowania zasobów naturalnych. Podobną strategię stosował Hitler, z tą jednak różnicą, że dzięki oficjalnym dekretom i dokumentom przez niego wydanym, można było chociaż częściowo rozliczyć się ze sprawcami terroru po II wojnie światowej, a w Meksyku sytuacja ta dalej trwa i nie sposób złapać ani ukarać osób za nią odpowiedzialnych.

MEKSYK OD KUCHNI. KSIĄŻKA NIEKUCHARSKA, Susana Osorio

Jak sam tytuł sugeruje, nie jest to typowa książka kucharska, aczkolwiek traktuje o gastronomii. Dowiemy się z niej, jakie są cechy charakterystyczne współczesnej meksykańskiej kuchni oraz jak kształtowała się ona na przestrzeni wieków, czyli czym żywili się rdzenni mieszkańcy przed przybyciem Hiszpanów oraz jak wpłynęła na nich kuchnia z Półwyspu Iberyjskiego. Znajdziemy tam też opis tych produktów, warzyw, owoców czy nasion, bez których nie wyobrażamy sobie dzisiejszej gastronomii albo nawet codziennej diety, a które zawdzięczamy właśnie Meksykowi.

Książka napisana lekko i ciekawie, wzbogacona rysunkami i fotografiami. Nie mogło również zabraknąć przepisów kulinarnych. Polecam, bo w taki przyjemny i smaczny sposób dzięki Susanie Osorio-Mrożek, można poznać kawał historii Meksyku.


LABIRYNT SAMOTNOŚCI, Octavio Paz

Klasyka literatury. "Cykl esejów, w których autor poddaje błyskotliwej wiwisekcji szereg postaw, mitów, cech i kompleksów współczesnych Meksykanów". Jak dla mnie obowiązkowa lektura zwłaszcza dla tych, którzy w Meksyku decydują się zostać na dłużej. Octavio Paz, laureat Literackiej Nagrody Nobla w 1990 roku, przybliża charakter Meksykanów, w sposób filozoficzny rozprawiając się z głównymi narodowymi cechami, takimi jak zamiłowanie do zabawy i wszelkiego rodzaju fiest, oswajanie śmierci, noszenie masek, maczyzm, trudna tożsamość potomków zwycięzców i zwyciężonych. Wszystko osadzone w kontekście historyczno-społecznym, aby lepiej można zrozumieć ten fascynujący kraj i jego społeczeństwo, ze wszystkimi jego wadami i zaletami.


SANTA ROSA, Joanna Matias


W 1943 roku Meksyk przyjął grupę ok. 1500 polskich uchodźców, którzy po tułaczce przez Syberię, Indie i Persję znaleźli bezpieczne schronienie w hacjendzie Santa Rosa. Tam właśnie urodził się ojciec autorki książki, a ona sama przez wiele lat marzyła, aby to miejsce móc kiedyś odwiedzić. Poprzez osobistą historię Joanny Matias poznajemy wspólne dzieje dwóch narodów, polskiego i meksykańskiego. Jest to opowieść o poszukiwaniu własnych korzeni, o tragedii wojny i o silnych więziach społecznych. Polecam również film dokumentalny Santa Rosa. Odyseja w rytmie mariachi w reżyserii Sławomira Grunberga.



BELETRYSTYKA


MEKSYK NOIR, praca zbiorowa

Meksyk. Dwadzieścia jeden milionów mieszkańców nie mogło się mylić. Najbardziej skorumpowana policja świata, więcej teatrów niż w Paryżu, więcej aborcji niż w Londynie, więcej uniwersytetów niż w Nowym Jorku. Kryzys trwa tu od 25 lat. Niezbyt magiczny realizm gospodarki sprawia, że bogaci stają się coraz bogatsi, a biedni coraz biedniejsi. Przetrwali tylko ci, którzy widzieli już wszystko - teraz mogą się tylko śmiać. Witamy w Meksyku, najlepszym mieście na tej planecie, gdzie chaos oznacza piękno, a życie poza prawem jest nie tylko normalne, ale i konieczne.

Mroczne opowiadania różnych autorów oddające istotę miasta Meksyk, które powstało w najgorszych warunkach na świecie, wśród wulkanów, na jeziorze, gdzie ziemia się trzęsie a jednak ponad 20 milionów ludzi zdecydowało się tutaj mieszkać. Idealna książka dla tych, którzy tak jak ja są zakochani w tym zorganizowanym chaosie.


POD WULKANEM, Malcolm Lowry

Święto Zmarłych, 1938 rok. Powieść opisuje ostatni dzień życia brytyjskiego konsula pogrążonego w chorobie alkoholowej. Czytelnik podąża śladem pijackich wizji bohatera, halucynacja miesza się z rzeczywistością, a wszystko dzieje się w scenerii meksykańskich wulkanów, w miejscowości Cuernavaca, w to szczególne meksykańskie święto, jakim są Zaduszki. Czas i miejsce idealne na poszukiwania absolutu, jednak człowiek przedstawiony w powieści przegrywa walkę z samym sobą i obnaża tym samym daremność życia. Nawet miłość nie jest w stanie go uratować. Wielowymiarowa, wielowątkowa opowieść zabiera nas w mroczną podróż w czasie i przestrzeni, podróż, po której możemy wrócić do domu z moralnym kacem.


WYDRZYJ MI SERCE, Angeles Mastretta

Powieść Angeli Mastretty pokazuje Meksyk na przełomie lat 30 i 40. Jest to doskonałe studium życia kobiety, która skutecznie walczy o swoje miejsce w świecie kierowanym przez mężczyzn, a jednocześnie satyra ujawniająca tajniki zmagań i utarczek politycznych.

Catalina ma piętnaście lat, kiedy poznaje generała Andresa Asencio, trzydziestoparoletniego kandydata na gubernatora, który wkrótce oświadcza się dziewczynie i zostaje przyjęty przez rodzinę. Po ślubie generał ani myśli dotrzymać młodej żonie wierności. Ale Catalina, dzięki swojemu niezwykłemu charakterowi, nie pozwala odsunąć się na drugi plan, staje się doradcą i asystentką męża w sprawach polityki i interesu państwa.

Powieść rozpoczyna się ślubem, a kończy pogrzebem słynnego generała.Przy boku męża, Catalina poznaje miłość swojego życia, Carlosa Vivesa. Gotowa jest z nim uciec, zrezygnować ze swojej wygodnej egzystencji, prestiżu i pozycji społecznej. Jednak na drodze do ich wspólnego szczęścia staje polityka...(opis wydawnictwa).


LITERATURA NT. CZASÓW PREHISZPAŃSKICH

POPOL VUH. KSIĘGA RADY NARODU QUICHE

Święta księga narodu Quiche, należącego do cywilizacji gwatemalskich Majów, spisana przez anonimowego autora w XVI wieku, po konkwiście. To poetycka opowieść zawierająca elementy mitologii, kultury i historii ludności indiańskiej. Dowiemy się z niej, w jaki sposób został stworzony wszechświat, kto zamieszkuje Xibalba, czyli mityczny świat podziemny, z czego powstali pierwsi ludzie i jaką rolę w kosmogonii Majów pełni gra w pelotę. Historia jest pełna zawiłości, dziwnych zwrotów akcji i z całą pewnością nie jest to łatwa lektura. Polecam jednak wszystkim dociekliwym i zainteresowanym kulturami prekolumbijskimi ten niezwykły zabytek literatury prehiszpańskiej.

MEKSYK PRZED KONKWISTĄ, Justyna Olko


Książka Justyny Olko wprowadza w świat przedhiszpańskich kultur Meksyku, w szczególności przedstawia kulturę Indian Nahua, popularnie zwanych Aztekami. Wśród prezentowanych zagadnień znajduje się koncepcja monarchy i władzy, rola kobiet w polityce, obyczajowości i wierzeniach religijnych, kultura elit, wierzenia i rytuały, wojna, zrytualizowana gra w piłkę, tradycje pisma i tajniki malowanych ksiąg, a nawet uprawa roli i podstawy egzystencji. Omawiając najważniejsze elementy kultury duchowej i materialnej owych społeczności, autorka zapoznaje czytelnika z aktualnym stanem wiedzy archeologicznej, a także proponuje własne interpretacje rozmaitych zjawisk i zagadnień związanych z tą tematyką (opis wydawnictwa).


Zapraszam również do przeczytania wpisu o filmach o Meksyku

https://www.meksykpopolsku.pl/post/2018/09/05/filmy-o-meksyku

oraz do kupienia przewodnika, którego jestem współautorką:

http://pascal.pl/meksyk---zlota-seria,9,6871.html



#Meksyk #literatura #kokaina #kartele #książki

0 wyświetlenia
  • Facebook
  • Pinterest
  • Instagram

0048 886 53 93 77 Whatsapp

 

Wszystkie teksty oraz zdjęcia na stronie są własnością Iwony Klemczak (chyba, że jest zaznaczone inaczej) i podlegają prawom autorskim. Kopiowanie w części lub całości wymaga pisemnej zgody autora.